U bevindt zich hier:

De Overheid alarmeert

NL Alert, de toekomst!

Meer informatie op www.nederlandveilig.nl

De overheid zet momenteel een groot aantal elektronische communicatiemiddelen in ten behoeve van de aanpak van crises- en veiligheidsproblemen.

Kent u de onderlinge verschillen? Wie – wat – waar – wanneer - hoe…………………

• Burgernet

• Amber Alert

• Cell Broadcasting (NL Alert)

• Geluidswagens

• Internet alarmering

• Mail-Alert

• Opsporing Verzocht

• Rampenzender

• DRIPs

• SMS-Alert

• Teletekst

• WAS-sirenes

Ondanks al deze communicatiemiddelen, die elkaar schijnbaar goed overlappen, constateren wij toch een belangrijk hiaat in het alarmeringssysteem richting de burger. NL Alert zien wij als een belangrijke toevoeging, maar ook als vervanging van WAS sirenes.

Ter verduidelijking:

1) Hoe heeft de overheid de calamiteitenbestrijding georganiseerd?

2) Wat is het doel van het alarmerings/alerterings-systeem?

3) Wie informeert de burger?

4) Heeft de burger behoefte aan informatie?

Ad 1) Op de site van het Ministerie van Veiligheid en Justitie (V&J) staat een heldere animatie over het opschalingproces (Gecoördineerde Regionale Incidentenbestrijdings Procedure: GRIP) gedurende calamiteiten. Tevens toont BZK in een interactief schema, per GRIP, een overzicht van alle diensten en bestuurders betrokken bij dergelijke incidenten. Zie weblink: http://web.archive.org/web/20060102042625/http://www.minbzk.nl/contents/pages/3383/opschaling1.swf

Tornado op het Binnenhof, bron onbekend.

Ad 2) Het IBIS-systeem is een digitale, visuele, informatievoorziening voor de Overheid volgens basisprotocollen per discipline, opgenomen in de verschillende GRIP-fasen.

Van „Bouwen aan vertrouwen“ tot strategische informatieverstrekking richting publiek en communicatie in crisissituaties, met als doel het verbeteren van de burgerparticipatie en zelfredzaamheid.

Ad 3) De Publieksvoorlichting van de locale of regionale Overheid is verantwoordelijk voor informatieverstrekking aan de burger. In crisissituaties moet de bevolking zo snel mogelijk worden geïnformeerd. De meest voorkomende reactie op een waarschuwing is ongeloof en niet zoals vaak wordt gedacht: paniek. Pas wanneer een dreiging wordt gezien als een persoonlijk gevaar, worden er adequate maatregelen genomen. Daarom is het belangrijk dat de mogelijke maatregelen om zich tegen een dreiging te beschermen zo snel mogelijk bekend zijn onder de bevolking. De eerste gedragsmatige reactie tijdens een crisis is het zoeken naar bevestigende en aanvullende informatie. Zoals al eerder aangegeven gebeurt dit door het raadplegen van formele, maar ook informele bronnen. In die laatste bronnen schuilt het meeste gevaar: geven die bronnen wel de juiste informatie? Zorgen die bronnen voor paniek? Het blijft echter ook de vraag of formele bronnen wèl altijd juiste informatie geven. Onzekerheid over de situatie creëert een geruchtenstroom onder de bevolking. Deze geruchten wakkeren ongefundeerde vermoedens aan. Het is de taak van de publieksvoorlichter om juiste informatie te bevestigen en foute informatie te ontkrachten.

Ad 4) Het komt nog te vaak voor dat overheidsorganisaties in een crisissituatie de deuren sluiten en niet thuis geven wanneer er om een verklaring of reactie wordt gevraagd. Dit gedrag is voornamelijk in de eerste uren van een crisis schadelijk. De overheid moet goed beseffen dat ook zwijgen een vorm van communicatie is, die in roerige tijden zeker niet wordt aanbevolen. Je wekt als overheid de indruk dat je de situatie niet meester bent. De onrust onder de bevolking kan hierdoor worden vergroot. Daarnaast bestaat de mogelijkheid dat de burger zelf naar informatie gaat zoeken op televisie, radio en internet. Hij gaat op zoek naar bevestiging en aanvullende informatie. Deze verkrijgt hij door het raadplegen van formele en informele bronnen. Langzaam maar zeker beginnen geruchten te ontstaan die ongefundeerde vermoedens bevestigen. Voorlichting moet deze geruchtenstroom doorbreken en onjuiste en onvolledige informatie corrigeren of aanvullen. Niet alleen eerlijkheid, transparantie en openheid is belangrijk in overheidscommunicatie, ook weten wat er leeft onder de bevolking draagt bij aan het controleren van een crisis.

Bron 3 en 4: Jason van Pul, student communicatie Lectoraat Veiligheid Hogeschool Zeeland